# Aztec Tierra yayımlandı: V5 açığı kapatıldı Yazar: Abdullah Özkurt Dil: Türkçe Yayınlanma: 2026-11-04T13:55:58+03:00 Güncellenme: 2026-11-04T14:03:24+03:00 ![Mor cam panellerin ardındaki verileri Ethereum simgesine bağlayan optik hat; Aztec gizliliğini anlatan temsili düzenek.](https://kriptometa.com/uploads/aztec-tierra-yayimlandi-v-acigi-kapatildi-8c54b96adfbc_article.webp) ## Önemli noktalar - Aztec Foundation, Tierra adlı Alpha V6 sürümünü 3 Kasım’da duyurdu. - Vakıf, yerel uygulamada kanıt üretiminin bir saniyeye kadar inebildiğini ve önceki ağa göre iki kat hızlandığını söylüyor. - Ethereum’dan Aztec’e mesaj iletimi 12 saniyeye kadar düşebiliyor; tam yatırma ve çekim süreleri ayrı. Tierra adlı Alpha V6 sürümü, Aztec’in V5 ağındaki kritik açığı gideriyor. Vakıf, cihazda kanıt üretiminin iki kat hızlandığını bildiriyor; eski ağda kalan varlık ve uygulamaların taşınmasını istiyor. Aztec Foundation, Ethereum üzerinde çalışan gizlilik odaklı [Katman 2](https://kriptometa.com/sozluk/katman-2-rollup) ağı için **Tierra adlı Alpha V6 sürümünü 3 Kasım’da duyurdu**. Vakfın [açıklamasına göre](https://aztec.network/blog/introducing-aztec-tierra) yükseltme, önceki V5 sürümündeki kritik kanıt doğrulama açığını gideriyor ve kullanıcı cihazında kanıt üretimini hızlandırıyor. Ethereum’dan Aztec’e mesaj iletim süresi de kısalıyor. Geliştiriciler Tierra’da aynı uygulamaya hem herkese açık hem de gizli işlemler ekleyebiliyor. Aztec, ağın 3.000’den fazla [doğrulayıcıyla](https://kriptometa.com/sozluk/validator) çalıştığını, merkezi bir işlem sıralayıcısı veya bütün gizli işlemleri okuyabilen ayrıcalıklı görüntüleme anahtarı bulunmadığını belirtiyor. Bu sayı doğrulayıcılara ait; bağımsız işletmeci veya kullanıcı sayısı açıklanmadı. ## V5 açığı neden yeni ağ sürümünü gerektirdi? Aztec ekibi, [7 Ağustos tarihli güvenlik bildirimine göre](https://aztec.network/blog/alpha-v5-proving-system-vulnerability) açığı 27 Temmuz’da yapay zekâ destekli iç denetimde buldu. Hata, ağın kurallarına uymayan bir işlemin kanıtını geçerli kabul etmesine yol açabiliyordu. Sorun gizlilikle sınırlı değildi; zincir kayıtları da geçersiz biçimde değiştirilebiliyordu. Ekip, V5’in geçmiş kayıtlarında hangi kanıtların geçerli olduğunu, hangilerinin açık nedeniyle kabul edildiğini ayıramadığını belirtti. Bu nedenle açığın kullanılıp kullanılmadığını ve geçmişte ne kadar zarara yol açmış olabileceğini saptayamadı. Aztec bir saldırıyı doğrulamadı; hiç kayıp olmadığını da söylemedi. Geliştiriciler, hatalı doğrulamayı önlemek için Tierra’nın kanıt devrelerini değiştirdi. [The Block’a konuşan bir Aztec sözcüsüne göre](https://www.theblock.co/news/defi/2026-11-03-ethereum-l2-aztec-tierra-v6-upgrade-private-apps-432399) bir işletmeci düzeltmeyi tek başına uygulayamadığı için bütün ağın yükseltilmesi gerekti. Geliştiriciler yeni sürümün temel kriptografik bileşenlerinde biçimsel doğrulama ve yapay zekâ destekli güvenlik testleri kullanıyor. Biçimsel doğrulamayla önceden tanımlanmış özellikler matematiksel olarak sınanıyor. Yöntem, ağdaki bütün uygulamaların her türlü hatadan arınmış olduğunu garanti etmiyor. [Aztec’in 3 Kasım tarihli güvenlik ve kanıt hızı paylaşımı](https://x.com/aztecnetwork/status/2117618274615869943) ## Bir saniyelik kanıt, 12 saniyelik mesaj: Ne hızlandı? [Sıfır bilgi kanıtıyla](https://kriptometa.com/sozluk/zero-knowledge-proof) gizli girdiler açıklanmadan bir hesaplamanın kurallara uyduğu gösterilebiliyor. Aztec’te kullanıcı cihazı işlemin gizli bölümünü çalıştırıyor ve kanıtını üretiyor; ağ ise gönderilen kanıtı denetliyor. Vakfın bir saniyelik ölçümü, cihazda çalışan yerel uygulamadaki kanıt üretimine ait. Aztec’in 3 Kasım açıklamasındaki hız verileri | Ölçülen aşama | Tierra için açıklanan sonuç | Karşılaştırmanın sınırı | |---|---|---| | Kullanıcı cihazında kanıt üretimi | Yerel uygulamada 1 saniyeye kadar inen süre; önceki ağa göre iki kat hız | Bütün işlemin Ethereum’da kesinleşme süresi değil | | Ethereum’dan Aztec’e mesaj iletimi | Önceden ortalama 2 dakika; şimdi 12 saniyeye kadar inebiliyor | Eski ortalama ile yeni en kısa süre karşılaştırılıyor; her aktarım için sabit süre değil | Vakıf, bir saniyelik sonucun hangi cihaz ve işlem türüyle alındığını veya ayrıntılı test koşullarını açıklamadı. [Ağlar arası köprüyle](https://kriptometa.com/sozluk/blockchain-koprusu) para yatıran kullanıcı, kaynak zincirdeki onayın ardından mesajın hedef ağda işlenmesini ve bakiyesinin kullanılabilir hâle gelmesini de bekler. Açıklanan 12 saniye yalnız mesaj iletimine ait; bütün yatırmanın ya da ters yöndeki çekimin bu sürede biteceği söylenmiyor. Aztec Foundation kurucu ortağı ve CEO’su Zac Williamson, 3 Kasım tarihli Bankless söyleşisinin [40:52’de başlayan Tierra ve yol haritası bölümünde](https://www.youtube.com/watch?v=UszyU_XrX9o&t=2452s) güvenlik çalışmalarını ve kanıt üretimindeki hızlanmayı anlatıyor. Çekimleri ve kesinleşmeyi hızlandırmayı, kanıt üretim maliyetini düşürmeyi de ekibin sonraki hedefleri arasında sayıyor. ## Gizli uygulamalarda hangi bilgiler cihazda kalıyor? Aztec’in [21 Eylül tarihli mimari açıklamasına göre](https://aztec.network/blog/the-aztec-stack-from-the-language-up) geliştiriciler, Noir adlı sıfır bilgi programlama dili ve Aztec.nr araçlarıyla [akıllı sözleşmenin](https://kriptometa.com/sozluk/akilli-sozlesme) hangi işlevlerinin gizli, hangilerinin açık çalışacağını seçebiliyor. Gizli işlevler kullanıcının cihazında, açık işlevler ağda yürütülüyor. Geliştirici her iki türü aynı sözleşmede birleştirip tek işlemde kullanabiliyor. Gizli varlık kayıtları şifreli “notlar” biçiminde tutuluyor. Cüzdan, kullanıcının notlarıyla işlemi hesaplayıp kanıtını hazırlıyor. Ağa kanıtı, yeni notları temsil eden kriptografik kayıtları ve harcanan notun yeniden kullanılmasını önleyen işaretleri gönderiyor. “Nullifier” denen işaretin hangi nota ait olduğunu notun sahibi biliyor. Özel işlem tutarı, karşı tarafı ve gizli hesaplama verileri cihazda kalırken açık işlevlerin kayıtlarını herkes okuyabiliyor. İşlem sıralayıcıları açık hesaplamaları yürütüp işlemleri sıraya koyuyor. Kanıt üreticileri işlem kanıtlarını birleştiriyor; Ethereum’daki sözleşme toplu kanıtı doğruluyor. Ağın gerekli verileri Ethereum’un blob adı verilen veri paketlerinde yayımlanıyor. Vakıf, Tierra ile kullanıma sunulan veya açılışa hazırlanan sekiz uygulamayı tanıttı. Aztec Labs’in zk.money uygulaması gizli ödeme ve birikime, Galactica gizli verilerle yapay zekâ modelleri çalıştırmaya, Nemi gizli sürekli vadeli işlemlere odaklanıyor. Vakıf, Nulo’yu tarayıcı cüzdanı olarak tanıtıyor. Xochi, kullanıcının istediği sonucu belirttiği [gizli işlem niyetleriyle](https://kriptometa.com/sozluk/intent-solver) alım satım için; Nyx ise herhangi bir Ethereum cüzdanına gizli ödeme için tanıtılıyor. Olla, AZTEC için [likit staking](https://kriptometa.com/sozluk/likit-staking) geliştiriyor; Rolling Chat gizli bir mesaj panosu sunuyor. Vakıf, sekiz uygulamanın tümü için ortak bir açılış tarihi vermedi. Aztec Labs kurucu ortağı ve CEO’su Joe Andrews, zk.money için Ethereum cüzdanından doğrudan yatırmayı öne çıkarıyor. KriptoMeta, şirketin anlattığı bu işlevi para transferi yaparak denemedi. 4 Kasım’da kontrol edilen [resmî ağ durum sayfası](https://aztec.network/network/status), Tierra’yı v6.0.0 ve Alpha aşamasında gösteriyor; etkin güvenlik bildirimi bulunmuyor. Ekip, 3 Kasım tarihli güncellemede V5’te kalan varlık ve uygulamaları hâlâ risk altında sayıyor ve Tierra’ya taşınmalarını istiyor. [Rollup güvenliğini](https://kriptometa.com/rollup-secimi-guvenlik) değerlendirirken kanıt sisteminin yanı sıra veriye erişimi, ağı kimin yükseltebildiğini ve varlıkların hangi koşullarda çekilebildiğini de incelemek gerekiyor.