# Diva ana ağı iptal etti: Erken katılımcılara çekim çağrısı Yazar: Hatice Ertaş Dil: Türkçe Yayınlanma: 2026-10-30T07:24:36+03:00 Güncellenme: 2026-10-30T07:24:36+03:00 ![Kapağı açık mor taşıma kasasında doğrulayıcı düzeneği ve önünde Ethereum simgeleri bulunan iki açık cam kutu.](https://kriptometa.com/uploads/diva-ana-agi-iptal-etti-erken-katilimcilara-cekim-cagrisi-03bca2ac7f03_article.webp) ## Önemli noktalar - Diva ekibi 28 Ekim’de projeyi kapatma ve ana ağı açmama kararını duyurdu. - İki Enzyme kasası 30 Ekim 07.05 TSİ’de toplam yaklaşık 629,85 ETH değerinde varlık gösteriyordu. - Bir günlük çekim kilidi, katılımcının son kez yeni kasa payı aldığı anda başlıyor; Enzyme’ın 1 Kasım değişikliği ayrı. Diva Staking, finansman yetersizliği ve güvenlik maliyetleri nedeniyle ana ağı açmaktan vazgeçti. Ekip, erken katılımcılardan Enzyme kasalarına yatırdıkları varlıkları çekmelerini istedi. DIVA ödüllerinin dağıtılması ise iptal edilen açılışa bağlıydı. Diva Staking, Ethereum için geliştirdiği [likit staking](https://kriptometa.com/likit-dogrudan-staking-karsilastirma) protokolünü ana ağda başlatmayacağını ve projeyi kapatacağını açıkladı. Ekip, [28 Ekim saat 19.08 TSİ’de yayımladığı duyuruda](https://x.com/divastaking/status/2115475924753711538) Early Staker Vaults programına önceden varlık yatıran kullanıcıların Enzyme üzerinden çekim yapabileceğini belirtti: “Beklenecek hiçbir şey kalmadı.” [Programın eski tanıtım sayfasında](https://diva.enzyme.finance/) hâlâ 2024’ün ilk iki çeyreğini hedefleyen lansman takvimi ve günlük DIVA ödül oranları bulunuyor. Ekip artık ana ağı açmayacağını söylüyor; sayfa ise eski hedefleri göstermeye devam ediyor. ## Diva neden kapanıyor? Ekibin açıklamasına göre projenin parası 2024 ortasında tükendi. Üç kişi o tarihten beri gelir elde etmeden ve maaş almadan çalıştı. Hoodi test ağında yaz başında devreye giren sistemin dört aydır tek bir arıza yaşamadan çalıştığını söylüyor. Ancak büyük bir destekçi bulamadıklarını ve yeni denetimleri, lansmanı, karmaşık protokolün bakımını finanse edemediklerini belirtiyor. Ekip, yapay zekâ sayesinde yazılımı tamamlayabildiğini, ancak aynı araçlarla güvenlik açıklarını bulmanın da kolaylaştığını söyledi. Önceki denetimlerden kaçmış bir hatanın kullanıcı varlıklarını tehlikeye atabileceği kaygısıyla açılıştan vazgeçtiklerini açıkladı. Duyuruda gerçekleşmiş bir saldırı, doğrulanmış varlık kaybı veya belirli bir güvenlik açığı bildirilmedi. [Diva’nın teknik belgelerinde](https://docs.divastaking.com/dvt/) dağıtık doğrulayıcı teknolojisinin (DVT) amacı, tek bir işletmeciye bağımlılığı azaltmaktı. Bir doğrulayıcının imzalama işini birden fazla işletmeci paylaşacaktı. İşletmeciler, [özel anahtarı](https://kriptometa.com/sozluk/ozel-anahtar) yeniden oluşturmadan anahtar parçalarıyla ortak imza üretecekti. Ekibe göre Shapella ile stake edilmiş ETH’nin çekilebilmesi, likit staking tokenlarına talebi değiştirdi. Yatırımcıların staking ile [merkeziyetsiz borsalar](https://kriptometa.com/sozluk/dex-merkeziyetsiz-borsa) arasındaki fiyat farklarından yararlanması da bu değişimde etkili oldu. Restaking ilgisinin zayıfladığını, büyük likidite sağlayıcılarla garanti ve önceden belirlenmiş ödül içeren anlaşmaların küçük, merkeziyetsiz projeleri zorladığını savunuyor. Bireysel doğrulayıcıların önemini vurgularken Lido’nun Simple DVT ile bağımsız katılımcılara açılmasını olumlu bir örnek olarak gösteriyor. ## Enzyme kasalarından çekim ve bir günlük kilit [ETH kasası](https://diva-eth.enzyme.community/vault/0x16770d642e882e1769ce4ac8612b8bc0601506fc?currency=ETH) ve [stETH kasası](https://diva-steth.enzyme.community/vault/0x1ce8aafb51e79f6bdc0ef2ebd6fd34b00620f6db?currency=ETH) 30 Ekim saat 07.05 TSİ’de toplam [yönetilen varlık değerini](https://kriptometa.com/sozluk/aum-yonetilen-varlik) 629,8505 ETH olarak gösteriyordu. ETH kasasının hesap birimi [WETH](https://kriptometa.com/sozluk/weth), diğerininki [stETH](https://kriptometa.com/sozluk/steth) olarak listeleniyor. Tablodaki iki varlık değeri ise arayüzde seçili ETH cinsinden; stETH satırındaki rakam doğrudan stETH adedi değil. 30 Ekim 2026, 07.05 TSİ: Enzyme arayüzünde görülen Diva kasaları | Kasa | ETH cinsinden varlık değeri | Yatıran adres sayısı | |---|---|---| | Diva Early Stakers ETH | 57,877 ETH | 75 | | Diva Early Stakers stETH | 571,9735 ETH | 101 | Rakamlar Enzyme’ın o saatte gösterdiği verilerdir; bağımsız bir zincir üstü bakiye ölçümü yapılmadı. Aynı adres iki kasada da bulunabilir; 75 ve 101 adresin kaç farklı kişiye ait olduğu bilinmiyor. Her katılımcı kasadaki varlıklardan elindeki kasa payı oranında hak sahibi. Ekrandaki toplam, bütün kasanın değerini gösteriyor. [ETH](https://diva-eth.enzyme.community/vault/0x16770d642e882e1769ce4ac8612b8bc0601506fc/policies?currency=ETH) ve [stETH kasa politikaları](https://diva-steth.enzyme.community/vault/0x1ce8aafb51e79f6bdc0ef2ebd6fd34b00620f6db/policies?currency=ETH) bir günlük pay kilidi gösteriyor. Kullanıcı için yeni kasa payları üretildiğinde kilit başlıyor; sonraki yeni pay alımında süre yeniden hesaplanıyor. Kapanış duyurusu eski katılımcılar için kendiliğinden yeni bir 24 saat bekleme başlatmıyor. Her iki politika sayfasında dış pozisyonlara ve entegrasyon adaptörlerine izin verilmediği de görülüyor. Ekip, katılımcıların varlıklarını Enzyme’dan çekebileceğini söyledi; son çekim tarihi açıklamadı. Kasa ekranları cüzdan bağlamadan incelendi, çekim işlemi denenmedi. ## Eski DIVA ödül planı ana ağ açılışına bağlıydı [Erken katılımcı belgeleri](https://docs.divastaking.com/early_stakers/), ekibin ETH’yi ana ağ açılana kadar tutmayı, stETH ile staking getirisi elde etmeyi planladığını anlatıyor. Yatırılan varlıklar daha sonra divETH’ye çevrilecekti. stETH üzerinden kazanılan staking ödülleri ile Diva’nın dağıtmayı planladığı DIVA tokenları ayrı. Programın dayanağı olan [2023 tarihli DIP-02 yönetişim önerisi](https://www.tally.xyz/gov/diva/proposal/45468458207916765916984557235161596151150976178275597160417224501662414206717), DIVA ödülleri için ana ağ açılışından 30 gün önce başlayıp 153 gün sonrasına uzanan 183 günlük bir dönem belirlemişti. Katılımcının yatırdığı tutar, bu dönemde varlıklarını kaç gün tuttuğu ve para yatırma sırasına göre girdiği dilim ödülünü etkiliyordu. Katılımcılar, ilk para yatırdıkları günden itibaren otomatik olarak günlük DIVA kazanmıyordu. Açılış için en az iki güvenlik denetimi, çalışan ana ağ ve kamuya duyuru şartları da vardı. Ana ağ açılmayacağı için katılımcılar eski takvime bakarak kazanılmış DIVA tutarını belirleyemiyor. Ekip, kapanış duyurusunda yeni bir ödül dağıtım veya tazminat takvimi vermedi. Önceden vaat edilen bütün tokenları ödeyeceğini de katılımcıların bütün haklarını sona erdirdiğini de açıklamadı. ## Enzyme’da 1 Kasım değişikliği ayrı bir duyuru Her iki kasa ekranındaki [duyuruda Enzyme](https://docs.enzyme.finance/enzyme-blue-protocol/users/trust-model-update), 1 Kasım 2026 saat 03.00 TSİ’den itibaren varlık yöneticilerini de kasa sahipleri gibi tamamen güvenilen taraflar kabul edeceğini söylüyor. Enzyme Blue, güvenlik değerlendirmelerinde bu kişilerin yetkilerini kötüye kullanmayacağını varsayacak. Hata ödülü programı, bir açığın kullanılabilmesi için varlık yöneticisinin kötü niyetli olması veya hesabının ele geçirilmesi gereken durumları kapsamayacak. Yöneticinin kendisine uygulanan kısıtlamaları aşması da kapsam dışında kalacak. Enzyme, politikaların kaldırılmadığını ve zincir üzerinde uygulanmaya devam edeceğini belirtiyor. Şirket, kötü niyetli bir yöneticiyi durdurmak için bu kurallara güvenilmemesi gerektiğini söylüyor. Kasa sahiplerinden atadıkları yöneticileri gözden geçirmelerini istiyor. Kasaya varlık yatırmak, kullanıcıya yönetici atama veya kaldırma yetkisi vermiyor. 1 Kasım tarihi Diva’nın son çekim günü olarak açıklanmadı ve Enzyme duyurusu Diva’nın kapanış gerekçesiyle aynı olay değil. [Resmî Diva videosunda Miguel Prada](https://www.youtube.com/watch?v=c478kW6ulew&t=202s), 03.22’den itibaren işletmecilerin anahtar parçalarıyla nasıl birlikte imza üreteceğini anlatıyor. Konuşma 11–13 Eylül 2023’teki DAppCon Berlin etkinliğinde kaydedildi, video 17 Ocak 2024’te yüklendi. 2023’teki mimari tanıtımı, 2026’daki kapanışı ele almıyor. Diva ekibinin 28 Ekim tarihli kapanış ve çekim çağrısı aşağıda yer alıyor. [Diva Staking’in kapanış açıklaması](https://x.com/divastaking/status/2115475924753711538)