# TCMB döviz desteğinde alım taahhüdünü kaldırıyor: Yeni sınır %10 Yazar: KriptoMeta Editör Ekibi Dil: Türkçe Yayınlanma: 2026-09-29T14:26:03+03:00 Güncellenme: 2026-09-29T14:26:03+03:00 ![Tekstil üretim hattında kumaşı inceleyen çalışan ve dolar, euro, Türk lirası simgeleri](https://kriptometa.com/uploads/tcmb-doviz-desteginde-alim-taahhudunu-kaldiriyor-yeni-sinir-5c2b979f8980_article.webp) ## Önemli noktalar - Firmaların destek için verdiği bir ay döviz almama taahhüdü 1 Ekim 2026’da kalkıyor. - Döviz pozisyon oranı en fazla %10 olacak; destek kapsamındaki satış limiti yıllık faaliyet kârı ve işgücü maliyetine bağlanacak. - Yıllık destek üst sınırı 100 milyon TL; 2026’nın son çeyreğinde bu sınırın dörtte biri uygulanacak. İhracat geliri elde ederken ithal girdi de kullanan firmalar için desteğe erişim şartı değişiyor. Yeni yapı, şirketlerin döviz varlığını ve üretimde yarattığı katma değeri öne çıkarıyor. TCMB’nin firmalara sağladığı döviz dönüşüm desteği, 1 Ekim’de farklı koşullarla uygulanmaya başlayacak. İhracat gelirini TL’ye çeviren şirketlerden artık bir ay boyunca döviz almama taahhüdü istenmeyecek. Bunun yerine, firmanın bilançosundaki likit döviz varlığına bakılacak; destekten yararlanabilmek için hesaplanan pozisyon oranının %10’u aşmaması gerekecek. Ağustosta yayımlanan düzenlemenin ayrıntıları, TCMB uzmanlarının [28 Eylül tarihli Merkezin Güncesi yazısında](https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/blog/tr/main+menu/analizler/doviz_donusum_desteginde_yeni_donem) anlatıldı. Değişiklik, döviz almama koşulu nedeniyle programa katılmayan üreticileri de kapsama almayı hedefliyor. Döviz satışı için sağlanan geçici %3 destek oranı ise 31 Ocak 2027’ye kadar geçerli. Merkezin Güncesi, yeni uygulamanın kapsamını 28 Eylül’de paylaştı. [TCMB blogunun ilgili X paylaşımını görüntüle](https://x.com/TCMBBlog/status/2104432377762116066) ## Bir aylık taahhüdün yerini bilanço testi alıyor Yeni hesapta likit döviz varlıkları, firmanın net satış hasılatı ile toplam aktiflerinden hangisi büyükse ona bölünecek. Dolayısıyla %10 eşiği yalnız ihracat gelirine oranlanarak hesaplanmıyor. Döviz pozisyonunun sınırı aşmadığının aracı bankaya belgelenmesi gerekiyor. Örneğin net satış hasılatı 100 milyon TL, toplam aktifi 150 milyon TL olan varsayımsal bir firmada hesabın paydası 150 milyon TL olur. Likit döviz varlığının TL karşılığı 15 milyon TL ise oran %10’dur. Oran koşulunu karşılamak, diğer şartlardan bağımsız olarak destek hakkı doğurmaz. **Eski taahhütler kendiliğinden silinmiyor.** 1 Ağustos tarihli [2026/11 sayılı tebliğin](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260801-4.htm) geçiş hükmüne göre, yürürlükten önce verilen döviz almama taahhütlerine uyulmaması halinde önceki hükümler uygulanacak. Yeni çerçeve 1 Ekim’de başlayacak. ## Son çeyrekte destek tavanı 25 milyon TL Destek kapsamında satılabilecek ihracat bedeli döviz de sınırsız olmayacak. Yıllık limit, firmanın faaliyet kârı ile 12 aylık işgücü maliyetinin toplamı olan katma değere bağlanıyor. Faaliyet kârı negatifse hesapta sıfır kabul edilecek; işgücü maliyeti ücret ve prim ödemelerini kapsayacak. TCMB uzmanlarının açıkladığı sınırlar, satılabilecek döviz tutarıyla alınabilecek TL desteğini ayrı ayrı düzenliyor. İlk uygulama dönemi olan ekim–aralık 2026’da her iki yıllık limitin dörtte biri esas alınacak: Döviz dönüşüm desteğinde yıllık limit ve 2026 son çeyrek uygulaması | Limitin konusu | Yıllık esas | Ekim–aralık 2026 | |---|---|---| | Destek kapsamında döviz satışı | Hesaplanan katma değer | Katma değerin dörtte biri | | Alınabilecek TL desteği | En fazla 100 milyon TL | En fazla 25 milyon TL | Tablodaki 25 milyon TL, her firmaya ödenecek tutar değil. Yıllık 100 milyon TL tavanın ilk üç aylık döneme karşılığı; gerçek ödeme, uygun döviz satışı ve destek koşullarına bağlı. ## Ödeme doğrudan tedarikçiye ulaşabilecek İhracatı kendi adına yapmayan üreticiler açısından öne çıkan değişiklik, destek ödemesinin doğrudan tedarikçi hesabına aktarılabilmesi. Aracı ihracatçı, kendi katma değer limitini doldurduktan sonra tedarikçisi adına döviz dönüşümü yapabilecek. TCMB uzmanları yazıda ödeme yolunu şöyle tarif ediyor: > “döviz dönüşüm desteği doğrudan tedarikçi hesabına aktarılabilecek.” Merkezin Güncesi, 28 Eylül 2026 tarihli yazıdan Benzer işleyiş, döviz kazandıran hizmetlerde acenteler ile turizm tesisleri arasında da uygulanabilecek. Programın başladığı Ocak 2023’ten beri yaklaşık 44 bin firma destek aldı; yararlananların toplam ihracatçı firmalar içindeki payı 2026’da %34’e ulaştı. TCMB uzmanları, yeni yapının ihracat gelirinin daha büyük bölümünü TL’ye çeviren firmalara yönelmesini ve rezervlere daha kalıcı katkı sağlamasını bekliyor. [Döviz gündeminde](https://kriptometa.com/haberler/doviz) izlenecek sonuç, kapsama girecek firmaların ve net döviz satışlarının ne ölçüde artacağı olacak; henüz gerçekleşmiş bir rezerv kazanımı açıklanmış değil.