Enerji arzını rahatlatmayı hedefleyen G7 planında hızlı teslim edilecek dizel öne çıkıyor. Toplam miktar dört aya yayılırken, rafinerilerin aynı anda bakıma girmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
G7 liderleri, acil petrol rezervlerinden 100 milyon varilin dört ay içinde koordineli olarak piyasaya sunulması için harekete geçti. 2 Ekim’deki çevrim içi toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamaya göre salım hemen başlayacak; dizelin önemli bir bölümünün ise ilk 20 günde kullanıma açılması hedefleniyor.
Plan yalnız depolardan petrol çıkarmakla sınırlı değil. Liderler, rafinerilerin aynı anda kapasite kaybetmesini önlemek için bakım takvimlerini de eşgüdümleyecek. Uygun tesislerde kapasite kullanımının geçici olarak artırılması ve özellikle dizel üretebilen diğer ülkelerle çalışılması da gündemde.
Dizel sevkiyatı öne çekilecek
Dizelin ilk haftalara alınması, taşımacılıkta kullanılan yakıtın arzına doğrudan odaklanıldığını gösteriyor. Ancak açıklamada dizel payı için ayrı bir varil miktarı verilmedi. Hangi ülkenin ne kadar stok sağlayacağı ve teslimatların günlük dağılımı da henüz bu metinde yer almıyor.
“Kapasitenin aynı anda devre dışı kalmasını önlemek için G7 rafinerileri genelinde bakım takvimlerini koordine edeceğiz.”
Üyeler, kendi aralarında enerji ve enerji ürünlerine ihracat kısıtlaması uygulamaktan kaçınmayı da taahhüt etti. Bu adımın rezerv salımıyla birlikte işlemesi amaçlanıyor: depodan çıkan yakıt kadar, üretim ve sınır ötesi sevkiyatın devamı da planın parçası.
AB Konseyi Başkanı António Costa, aynı gün yaptığı paylaşımda 100 milyon varillik planı destekledi. Costa, enerji fiyatlarının 15–16 Ekim’deki AB liderler toplantısında yeniden ele alınacağını da belirtti.
António Costa’nın 2 Ekim tarihli G7 rezerv açıklaması
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
100 milyon varil, Mart taahhütlerinin takvimine bağlı
Ortak metin, Mart 2026’da Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) çerçevesinde verilen taahhütlerin uygulanmasına atıf yapıyor. Bu nedenle 100 milyon varili, önceki bütün rezerv kararlarının üzerine eklenmiş bağımsız bir miktar olarak okumak doğru olmaz.
Açıklanan miktar, tamamlanmış teslimat değil. Dört aylık plan hemen başlayacak olsa da 100 milyon varilin tamamı aynı gün piyasaya çıkmıyor. İlk 20 gün, dizelin öne çekilmesi ve IEA’nın bu süre dolmadan sunacağı ilerleme raporu açısından önemli.
IEA çatısı altında önümüzdeki günlerde ilave dizel salımı olasılığı da görüşülecek. Henüz ek bir miktar açıklanmış değil. Daha önce haberleştirdiğimiz ABD’nin 40 milyon varillik rezerv çağrısı ise kendi teklif ve teslimat koşulları olan ayrı bir ilan; iki başlığı doğrudan toplayarak 140 milyon varillik yeni bir paket sonucu çıkarılamaz.
CityNews’in 2 Ekim tarihli İngilizce haberi, G7 kararını ve dizelin taşımacılık açısından önemini özetliyor.
Rezervlerin kullanıma açılması arz baskısını hafifletmeyi hedefliyor; pompa fiyatlarının ne kadar ve ne zaman düşeceğini tek başına belirlemiyor. Emtia piyasalarında bundan sonraki somut göstergeler, gerçekleşen teslimatlar, rafinerilerin üretimi ve IEA’nın ilk ilerleme raporu olacak.
