Blok zinciri (blockchain) nedir?

Blok zinciri (blockchain), kayıtları bloklar halinde biriktiren ve bu blokları kriptografik özetlerle birbirine bağlayan kayıt yapısıdır. Ağ katılımcıları yeni kayıtları belirlenen kurallara göre doğrular; böylece ortak işlem geçmişi tutulur.

Bloklar neden birbirine bağlıdır?

Blok, önceki bloğa ait özeti taşır. Eski kayıttaki değişiklik bu bağlantıyı etkiler; ağın kabul ettiği geçmişi değiştirmek yalnız tek satırı düzenlemekten çok daha zordur. Güvenlik, özet bağlantısının yanında ağın doğrulama kurallarına ve katılımcı yapısına dayanır. “Hiçbir koşulda değiştirilemez” ifadesi bu sınırları gizler.

Örneğin Bitcoin transferi doğrulanıp bloğa eklendiğinde işlem ortak geçmişte yer alır. Sonraki bloklar bu geçmişin üzerine kurulur. Kullanıcı kaydı blok gezgininde okuyabilir; gezgin kayıtları gösteren arayüzdür, blok zincirinin kendisi değildir.

Blok zinciri ile kripto para aynı şey mi?

Hayır. Kripto para dijital varlığı, blok zinciri ise kayıt altyapısını anlatır. Her blok zinciri Bitcoin gibi herkese açık olmak zorunda değildir; erişimi belirli katılımcılarla sınırlı ağlar da vardır. Kayıtların kimlerce görüleceği ve doğrulanacağı ağın tasarımına bağlıdır.

Teknolojiyi bilmek, üzerinde işlem gören varlığın değerini veya projenin güvenilirliğini tek başına kanıtlamaz.

Örnek

Ayşe’nin ödemesi 100 numaralı bloğa, Deniz’in daha sonraki ödemesi 101 numaralı bloğa kaydedilsin. Basitleştirilmiş örnekte 101 numaralı blok, 100 numaralı bloğun özetine bağlıdır. Eski ödemenin tutarını değiştirmek 100 numaralı bloğun özetini de değiştirir; sonraki bloktaki bağlantı artık uyuşmaz. Geçerli geçmişin hangisi olduğunu ağın doğrulama ve uzlaşma kuralları belirler.