XRP Ledger’da fixCleanup3_4_0 için gereken doğrulayıcı çoğunluğu 21 Ekim’de yaklaşık iki saatliğine kaybedildi. Destek yeniden sağlanınca iki haftalık bekleme sıfırdan başladı; token izinlerini ve DeFi işlemlerini düzelten paket en erken 4 Kasım’da devreye girebilecek.
XRP Ledger’da 23 Ekim’de devreye girmesi beklenen fixCleanup3_4_0 hata düzeltmesi ertelendi. XRPL Dashboard’ın oylama geçmişine göre destek, 21 Ekim’de saat 12.54 UTC’de gerekli çoğunluğun altına indi; 14.46 UTC’de yeniden toparlandı. Doğrulayıcı desteği 1 saat 52 dakika sonra geri geldiğinde iki haftalık bekleme sıfırdan başladı.
XRPLWin’in 22 Ekim sabahındaki kaydı, listelenen 35 güvenilir doğrulayıcının 31’inin paketi desteklediğini gösteriyordu. Yeterli destek kesintisiz sürerse iki haftalık süre 4 Kasım 14.46 UTC’de, Türkiye saatiyle 17.46’da dolacak. Sunucular düzeltmeyi, süre dolduktan sonraki ilgili oylama döngüsünde etkinleştirecek.
İki saatten kısa oy kaybı, iki haftalık yeni bekleme
XRPL’de protokol değişikliklerine, sunucuların güvendiği doğrulayıcılar oy veriyor. XRP sahibi olmak tek başına oylama hakkı sağlamıyor. Değişikliğin devreye girmesi için doğrulayıcıların %80’inden fazlasının iki hafta boyunca destek vermesi gerekiyor; 35 doğrulayıcı üzerinden yapılan hesapta en az 29 olumlu oy gerekli. Dashboard, 21 Ekim’deki düşüşte 26 olumlu oy kaydetti.
| Tarih ve saat | Kaydedilen durum |
|---|---|
| 9 Ekim 2026, 09.34 | İlk iki haftalık bekleme başladı; 23 Ekim hedeflendi. |
| 21 Ekim 2026, 12.54 | Destek gerekli çoğunluğun altına indi; ilk bekleme sona erdi. |
| 21 Ekim 2026, 14.46 | Gerekli destek yeniden sağlandı; süre sıfırdan başladı. |
| 4 Kasım 2026, 14.46 | Destek korunursa yeni iki haftalık sürenin dolacağı an. |
İki izleme sitesi oy oranını farklı doğrulayıcı kümeleri üzerinden hesaplıyor. XRPLWin, 22 Ekim 08.04 UTC’de 35 doğrulayıcıdan 31’ini destekçi gösterirken Dashboard’ın 08.08 UTC’de yenilenen görünümünde, kendi düğümüne oy ileten 34 doğrulayıcıdan 31’i destek veriyordu; gereken olumlu oy sayısı 28’di. Dashboard sayfası güvenilir listedeki toplamı yine 35 olarak veriyor. İncelenen kayıtlar, oyların neden azaldığını veya hangi işletmecinin desteğini çektiğini açıklamıyor.
XRPL’nin protokol değişikliği kuralları uyarınca sunucular, çoğunluk kaybedildiğinde geçen günleri hesaba katmıyor; yeterli destek geri döndüğünde iki haftayı yeniden sayıyor. Sunucular oyları her 256 defterde bir değerlendiriyor; yaklaşık 15 dakikalık döngülerde çoğunluğun kazanıldığını veya kaybedildiğini kaydediyor ve süresi dolan değişiklikleri etkinleştiriyor.
“İşlem süreçlerini değiştiren hata düzeltmeleri de protokol değişikliği gerektirir.”
XRPL belgeleri, “Amendments” — İngilizce aslından çeviri
Token yakma yetkisi yeni token üretmeye izin vermeyecek
Geliştiriciler, paketi eylülde xrpld 3.4.0 duyurusuyla tanıttı. Ayrıntılı düzeltme listesi, token izinlerinden likidite havuzlarına, kasalardan kredilere kadar farklı işlem türlerini kapsıyor. Yazılımda yer alan, ancak protokol onayı bekleyen kurallar doğrulayıcı çoğunluğu sağlanmadan ana ağda uygulanmıyor.
Yetki devrindeki hatalardan biri, yalnız token yakmasına izin verilen hesabın bir ödeme sırasında sınırı aşarak yeni token üretebilmesiyle ilgili. Düzeltme, PaymentBurn izniyle yapılan işlemin bakiyeyi sıfırın ötesine geçirip token üretmesine izin vermeyecek; işlemi yapan hesabın ayrıca PaymentMint yetkisi olması gerekecek. Yazılım, sponsorun ve karşı tarafın imzaladığı verilere farklı önekler ekleyecek. Böylece bir rol için verilen dijital imza diğer rolün yerine kullanılamayacak.
Varlıkların bir arada tutulduğu kasalara para yatırılırken, para çekilirken veya ihraççı varlıkları geri alırken yazılım tutarları daha hassas yuvarlayacak. Hesaplama hatası nedeniyle gereğinden fazla veya az varlık ödenmesi önlenecek. Yazılım, bir krediyi gecikmiş, değer kaybına uğramış veya temerrüde düşmüş olarak işaretlemeden önce ödeme tarihinin geçtiğini kontrol edecek. Tamamen değer kaybetmiş bir kasadan belirli sayıda pay çekildiğinde sıfır varlık ödenmesi de işlemi otomatik olarak başarısız kılmayacak.
Otomatik piyasa yapıcı, yani AMM havuzlarında son likidite sağlayıcısının payının tamamı geri alınabilecek; yuvarlama sonucu sıfıra düşen geri alma tutarları reddedilecek. İşlem ücreti almayan havuzlarda kullanıcılar, açık artırmayla verilen işlem avantajını sıfır veya ihmal edilebilir bir bedel ödeyerek alamayacak. NFT tekliflerinde XRP dışı bir tutarın para birimi koduna “XRP” yazılması da kabul edilmeyecek.
Yazılım, izinli merkeziyetsiz borsa işlemlerinde belirtilen yetki alanının varlığını kontrol edecek ve süresi dolan kimlik belgelerini kaldıracak. Escrow olarak bilinen koşullu emanetten para dönerken veya teslim edilirken önce emanetin sahibi için ayrılan rezerv serbest bırakılacak. Başkasının hesap rezervini karşılayan sponsor ayrıldığında ise hesabın rezervi kendi başına karşılayıp karşılayamadığı kontrol edilecek.
Kredi protokolü için ayrı oylamalar sürüyor
Hata düzeltme paketinin devreye girmesi, XRPL’de kredi hizmetini kendiliğinden açmayacak. Dashboard’ın aynı sabahki görünümünde LendingProtocol ve LendingProtocolV1_1 için 19’ar, SingleAssetVault için 21 olumlu oy vardı. Üçü de izlenen düğümün 28 oyluk eşiğinin altında kaldığı için kendi iki haftalık bekleme sürelerini başlatmamıştı.
RippleX geliştiricisi Shota Natenadze’nin 30 Eylül tarihli açıklaması, kredi için üç değişikliğin de etkinleşmesi gerektiğini anlatıyor. Yeni kredi aracıları yalnız kapalı uçlu kasalara bağlanabilecek: yatırımcılar önce belirlenen dönemde varlık yatıracak, ardından kasa yeni yatırımlara kapanıp kredilere kaynak sağlayacak; yatırımcılar varlıklarını belirlenen çekim döneminde geri alabilecek. Kasa, gelecekte beklenen faizi kredi açılır açılmaz gelir yazmak yerine yalnız tahsil edilen faizi gelir olarak kaydedecek.
RippleX, 30 Eylül tarihli paylaşımında kredi hizmeti için gereken ek onayları açıkladı. Duyuru, 21 Ekim’deki oy kaybından önce yayımlandı.
RippleX’in LendingProtocolV1_1 oylaması açıklaması
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
Sunucu güncellemesi ile ağın onayı ayrı adımlar
Sunucu işletmecileri, etkinleşen kuralları anlayan yazılımı çalıştırmak zorunda. XRPL belgelerine göre desteklenmeyen bir değişiklik etkinleşirse eski sunucu, ağın işlemlerini işleme ve doğrulama görevlerini sürdüremiyor. Pakete “hayır” oyu vermekle gerekli yazılımı yüklememek farklı kararlar. Geliştiriciler, 25 Eylül’de yayımladıkları 3.4.1 güvenlik sürümüyle başka hataları da giderdi. O sürümde kapatılan XRP üretim açığı, şimdi oylanan token yakma izni hatasından ayrı.
Denis Angell, XRPL Commons’ın resmî kanalındaki 31 Temmuz 2025 tarihli, 8 dakika 38 saniyelik “Consensus & Amendments” eğitiminde, öneriden doğrulayıcı oylarına ve ağda etkinleştirmeye kadar izlenen adımları anlatıyor. Kayıt, mevcut ertelemeden önce yayımlandı.
4 Kasım, destek koşuluna bağlı. Doğrulayıcı oyları yeniden eşik altına inerse iki haftalık bekleme tekrar başlayacak. Doğrulayıcıların kredi ve kasa değişikliklerine de ayrı ayrı yeterli desteği sağlaması ve iki hafta boyunca koruması gerekiyor; kredi hizmeti için kesin bir açılış tarihi verilmiş değil.
