DEX (merkeziyetsiz borsa) nedir?

DEX (merkeziyetsiz borsa), kripto varlıkların değişimini akıllı sözleşmeler veya merkeziyetsiz uzlaşma mekanizmalarıyla gerçekleştiren işlem sistemidir. Yaygın spot modellerde kullanıcı takası kendi cüzdanından imzalar; önce işletmecinin hesap bakiyesine para yatırması gerekmez.

Ethereum’un DeFi açıklamasında anlatılan token değişimi, merkezi borsadaki saklama modelinden ayrılır. Yine de web arayüzü, yönlendirici sözleşme ve tokenın kendi yetkileri ayrı risk taşır. Cüzdanın sizde olması her etkileşimi güvenli yapmaz.

Örnek

Ethereum ağında 100 USDC verip teklif edilen miktarda ETH almak istediğinizi varsayalım. Cüzdan, gereken token iznini ve takas işlemini imzalar; başarılı işlem sonunda USDC azalır, ETH bakiyesi değişir. Alınan ETH’den ağ maliyetinin de çıkabileceğini hesaba katmak gerekir. Takası yalnız ekranda hazırlamak, varlıkların değiştiği anlamına gelmez.

DEX ile AMM aynı mı?

Hayır. AMM likidite havuzlarıyla fiyatlama yapan modellerden biridir. DEX’ler emir defteri veya farklı emir eşleştirme düzenleri de kullanabilir. “Merkeziyetsiz” etiketi, hangi parçanın merkeziyetsiz olduğunu araştırma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

İşlemi uygulamaya geçerken DEX üzerinde token takası rehberi, ağ ve sözleşme seçiminden minimum alıma, izinden zincir kaydına kadar kontrol sırasını örnekle gösteriyor.