CIP-0113, Cardano üzerinde çıkarılan belirli tokenlere kimlik kontrolü ve transfer kısıtları tanımlanmasını sağlıyor. Tanımlanan yetkiler tüm ADA bakiyelerine uygulanmıyor.
Cardano Vakfı, programlanabilir token standardı CIP-0113’ün ana ağda kullanıma açıldığını duyurdu. 7 Ekim tarihli açıklamaya göre ihraççılar, çıkardıkları varlıklara kimlik doğrulama, transfer kısıtı, dondurma ve el koyma koşulları ekleyebilecek. Uygulama, ağın temel kurallarını değiştiren bir hard fork gerektirmiyor.
Vakıf, ana ağ duyurusunu Singapur’daki TOKEN2049 etkinliği sırasında yaptı. Hedeflenen kullanım alanları arasında stablecoinler, tokenleştirilmiş fonlar ve tahviller bulunuyor. Vakfa göre Eternl, GeroWallet, CardanoScan ve BloxBean, yeni yapıyı destekleyen araçlar arasında.
Kuralları tokeni çıkaran kurum belirliyor
Cardano’nun uygulama açıklamasına göre ihraççı, hazır modüllerden seçim yapabiliyor veya kendi kurallarını yazabiliyor. Örneğin bir tokenin yalnızca kimliği doğrulanmış adreslere gönderilmesi ya da yaptırım listesindeki adreslerle işlem yapılmaması şart koşulabiliyor.
Tanımlanan koşullar tokenin transferi, oluşturulması veya yakılması sırasında zincir üzerinde kontrol ediliyor. Kurumlar, ihtiyaçları değiştikçe modüllerini güncelleyebiliyor. Amaç, varlık el değiştirdikten sonra da aynı işlem koşullarının uygulanabilmesi.
Cardano Vakfı CEO’su Frederik Gregaard, duyuruda bu yaklaşımı şöyle özetledi:
“Kurallar varlıkla birlikte hareket etmeli.”
Dondurma yetkisinin kapsamı ne?
Teknik yetki belgesi, transferi durdurmakla tokeni sahibinin onayı olmadan taşımak arasında ayrım yapıyor. Dondurma, transfer kuralının işleme izin vermemesiyle uygulanabiliyor. Zorunlu transfer veya el koyma ise ilgili token için tanımlanan üçüncü taraf yetkisine bağlı.
Sistem, bütün ADA bakiyelerine el koyma yetkisi vermiyor. Kontroller, sisteme kaydedilen tokenin kurallarıyla sınırlı. Belge, el koyma işleminde hedef dışı token miktarlarının korunmasını ve ilgili kayıttaki ADA tutarının azaltılmamasını şart koşuyor.
Hangi sahiplerin bu işlemlere tabi olacağı da kullanılan modülle belirleniyor. Bir token üzerindeki kontrol, ihraççının o varlık için tanımladığı yetkilere bağlı. Farklı ihraççıların tokenleri aynı dondurma veya transfer koşullarına sahip olmak zorunda değil.
Vakıf ana ağ kullanımını duyururken CIP-0113 teknik sayfasında durum etiketi hâlâ “Proposed”, yani öneri olarak görünüyor. Ana ağda bir uygulamanın kullanıma açılması ile CIP belgesinin süreç statüsü ayrı bilgiler; duyuru bir hard fork oylaması olarak sunulmuyor.
Cardano Vakfı’nın 7 Ekim tarihli ana ağ duyurusu
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
Aşağıdaki Cardano Community videosunda, Cardano Vakfı’ndan blokzincir mimarı Giovanni Gargiulo standardın teknik yapısını anlatıyor. 5 Nisan 2026’da yayımlanan kayıt, bugünkü açılıştan önceki geliştirici oturumu; teknik arka plan için eklenmiştir.
