HSP-029, NEAR’ın yıllık yeni token üretimini 24 ayda kademeli olarak azaltmayı öneriyor. Staking yapanların token cinsinden geliri de düşebileceği için tartışma, arz artışının yanı sıra küçük doğrulayıcıların faaliyetini nasıl sürdüreceğine odaklanıyor.
NEAR topluluğu, yıllık yeni token üretiminin üst sınırını %2,5’ten %1,6’ya düşürecek HSP-029 teklifini oyluyor. House of Stake üzerindeki oylama 19 Ekim saat 19.48 TSİ’de açıldı ve 2 Kasım aynı saatte kapanacak. SVRN CEO’su Sal Ternullo’nun hazırladığı plan, azami üretim oranında toplam 0,9 yüzde puanlık, başka bir ifadeyle %36’lık düşüş öngörüyor. Yürürlükteki yıllık tavan %2,5 olarak korunuyor.
Ternullo, ağın ilk yıllarında katılımı teşvik eden yüksek token üretiminin artık mevcut sahiplerin toplam arzdaki payını gereğinden fazla seyrelttiğini savunuyor. NEAR’ın 24 Şubat 2026 tarihli token ekonomisi açıklaması, önceki yükseltmeyle azami yıllık oranın zaten yarıya indirildiğini ve House of Stake yönetişiminin faaliyete geçtiğini bildiriyordu. HSP-029, yeni bir geri alım programı kurmak yerine yalnız üretim tavanını değiştirmeyi amaçlıyor.
NEAR House of Stake’in 20 Ekim tarihli resmî duyurusu, oylamanın açık olduğunu ve önerilen üretim takvimini paylaşıyor:
NEAR House of Stake — HSP-029 oylaması
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
90 günlük hazırlıktan sonra 24 aylık düşüş
Teklif kabul edilirse ilk azaltımdan önce bir tam çeyreklik, metinde 90 gün olarak belirtilen hazırlık dönemi öngörülüyor. Cüzdanların, borsaların, saklama kuruluşlarının ve staking hizmetlerinin kullanıcı açıklamalarını güncellemesi için süre ayrılıyor. Ardından üretim tavanı 24 ay boyunca her epoch’ta küçük adımlarla düşürülecek. Her epoch, ağın bir doğrulama dönemini ifade ediyor. Aylık toplam azalma yaklaşık 3,75 baz puan, yani 0,0375 yüzde puan olacak.
| Dönem | Azami yıllık yeni token üretimi |
|---|---|
| Başlangıç | %2,500 |
| 6. ay | %2,275 |
| 12. ay | %2,050 |
| 18. ay | %1,825 |
| 24. ay | %1,600 |
Yeni üretilen tokenlerin staking katılımcıları ile hazine arasındaki %90/%10 dağılımı korunacak. Hazineye ek harcama yetkisi, yeni sübvansiyon programı veya ayrı bir yönetici önerilmiyor. Hedefe ulaşıldığında token üretimi sıfırlanmayacak; yıllık tavan %1,6’da kalacak. NEAR’ın toplam arzı için sabit bir üst sınır öngörülmüyor.
Teklifin uygulanması, House of Stake kararının ardından protokol geliştiricilerinin yükseltmeyi hazırlamasına ve doğrulayıcıların standart yükseltme süreci içinde yazılımı bağımsız olarak benimsemesine bağlı. NEAR One’a hazırlık durumunu koordine etme ve kesinleşen takvimi yayımlama görevi veriliyor. İlk azaltımın takvim günü henüz açıklanmış değil. İzleme planında gerçekleşen üretim, doğrulayıcı ağının durumu ve üretilmemiş token miktarı için üç aylık raporlar yer alıyor.
NEAR Protocol kanalının 21 Ekim 2025 tarihli oylama eğitiminin 00:24–00:40 bölümü, bir öneride lehte, aleyhte ve çekimser oyların nasıl görüldüğünü anlatıyor. Kayıtta eski bir test önerisi kullanılıyor; HSP-029’un sonucu veya güncel yazılım yükseltmesi gösterilmiyor.
Arz artışı yavaşlarken staking geliri de azalabilir
Teklifteki model, yıllık üretim tavanının sürekli %2,5’te kaldığı senaryoya kıyasla iki yılda yaklaşık 11,8 milyon, altı yılda 66,1 milyon daha az NEAR üretileceğini hesaplıyor. Hesap, gelecekte üretilecek miktarları karşılaştırıyor. Mevcut bakiyelerden kesinti veya token yakımı önerilmiyor. Altı yıllık hesap, 24 aylık geçişin ardından %1,6 tavanının korunmasını da içeriyor. Sonuçlar teklif sahibinin modeline ait; token fiyatında belirli bir artış öngörmüyor.
Staking hesabında esas alınan 22 Eylül ölçümünde toplam arzın %42,71’i stake edilmişti. Katılım oranı aynı kalırsa, %90’lık ödül payıyla hesaplanan yıllık brüt staking getirisi %5,268’den %3,372’ye geriliyor. Oranlar doğrulayıcı komisyonu düşülmeden hesaplanıyor; katılımcının eline geçecek net miktar, seçtiği hizmetin komisyonuna bağlı. Daha az token stake edilirse ödül havuzu daha küçük bir miktara bölüneceğinden kalan katılımcıların oranı yükselebilir; teklif, %1,6 üretim tavanında oluşacak gerçek katılım oranının kesin olarak bilinmediğini kabul ediyor.
Token tutup staking yapmayan bir kişi, yeni üretim yavaşladığında toplam arzdaki payının daha yavaş seyrelmesinden yararlanabilir. Stake eden kişi ise aynı anda daha az yeni token kazanabilir. Operatörler açısından komisyon oranı, kendilerine delege edilen miktar, kendi stake’leri ve altyapı giderleri belirleyici. Teklifin kendi NEAR’ı bulunmayan, yalnız delege edilen varlıkların komisyonuyla çalışan operatör için verdiği hesapta, diğer koşullar değişmezse komisyon geliri hedef oranda yaklaşık %36 azalıyor.
Yazarın maliyet hesabı, delegasyondan gelen komisyonu ve operatörün kendi stake’inden kazandığı ödülü birlikte kullanıyor. NEAR fiyatının 4,30 dolar, aylık makine giderinin blok üreticilerinde 500 dolar, diğer düğümlerde 200 dolar kabul edildiği senaryoda giderlerini karşılayabilen doğrulayıcı sayısı 170’ten 146’ya iniyor. 24 operatörün kapanıp kapanmayacağı fiyat, delegasyon ve gerçek giderlerine bağlı. Sermaye ölçümü yalnız sahip hesabındaki bakiyeyi kapsıyor; başka hesaplarda tutulan varlıklar hesaba katılmıyor.
Doğrulayıcı desteği ve küçük operatörlerin soruları
Doğrulayıcı Polkachu, 9 Ekim’deki forum mesajında kademeli azaltımı desteklediğini ve ilgili protokol yükseltmesini benimseyeceğini söyledi:
“Bir doğrulayıcı olarak ilgili protokol yükseltmesini benimseyerek destek vereceğiz.”
Polkachu, 9 Ekim 2026
Meta Pool’un Node Studio programında düğüm işlettiğini açıklayan Axia ise küçük doğrulayıcıların destek programlarından gelen delegasyona bağımlılığının ayrıca ölçülmesini istedi. Axia, daha düşük seyreltmenin gerekçesini kabul ederken, delegasyonun azalmasının ağı az sayıda işletmeci etrafında yoğunlaştırıp yoğunlaştırmayacağının henüz yeterince açıklanmadığını belirtti.
Ternullo, çıkar ilişkisi açıklamasında SVRN’nin yaklaşık 55 milyon NEAR tuttuğunu, %90’dan fazlasını stake ettiğini ve üçüncü taraflar üzerinden doğrulayıcı altyapısı işlettiğini bildirdi. Şirketin ayrı HSP-007 programından ödeme alan bir MPC düğümü de bulunuyor. HSP-029, HSP-007’yi değiştirmiyor ve SVRN’ye tahsis yapılacak yeni bir program oluşturmuyor. SVRN, teklife lehte oy verme niyetini de açıkladı.
Üretim oranı yeniden artırılabilir mi? HSP-029, ağ koşulları kötüleştiğinde üretimi kendiliğinden yükselten bir mekanizma içermiyor. Teklif sahibine göre hedef oran ileride yetersiz görülürse artış için ayrı bir yönetişim teklifi ve açık karar süreci gerekecek.
