2021’de onaylanan ilk İsviçre kripto fonu yalnız nitelikli yatırımcılara açıktı. Yeni Bitcoin ETF’si bireysel yatırımcıları da kapsıyor; satış ve saklama koşullarına rağmen Bitcoin’in fiyat riski sürüyor.
İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu FINMA, doğrudan Bitcoin’e yatırım yapan ve bireysel yatırımcıya açık ilk İsviçre borsa yatırım fonunu (ETF) onayladı. Kurumun 20 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre ürün, İsviçre hukukunda özel risk taşıyan “alternatif yatırımlar için diğer fonlar” kategorisinde yer alıyor. FINMA, başka sağlayıcıların da benzer ürünler için başvurduğunu veya başvuru planlarını bildirdiğini belirtiyor.
FINMA, yalnız Bitcoin’e yatırım yapacak ETF’nin başvurusunu değerlendirirken risk dağıtma kurallarına istisna tanıdı. Kurum, başvuruya özel kararını Bitcoin’in uzun işlem geçmişi ve özellikle yüksek işlem hacmiyle gerekçelendiriyor.
Onay verildi; ürünün ticari ayrıntıları açıklanmadı. FINMA’nın duyurusunda sağlayıcının ve fonun adı, işlem kodu, ücretleri, listeleneceği borsa veya ilk işlem günü bulunmuyor. Yatırımcıların fonu hangi tarihten itibaren ve hangi ülkelerden satın alabileceği de açıklanmış değil.
2021’deki fon ve mevcut ETP’lerden farkı ne?
FINMA, 29 Eylül 2021’de Crypto Market Index Fund’ı İsviçre’nin ilk kripto fonu olarak onaylamıştı. Crypto Market Index Fund yalnız nitelikli yatırımcılara sunuluyor ve kripto varlıklardan oluşan bir sepete yatırım yapıyordu. Yeni ETF ise doğrudan Bitcoin yatırımı için onaylandı ve bireysel yatırımcıları da kapsıyor.
İsviçre borsasında kripto varlıklara dayalı ETP’ler zaten bulunuyor. SIX’in ürün açıklamasına göre İsviçre piyasasındaki ETP’ler, teminatlı ve faiz ödemeyen hamiline borçlanma senetleri. ETF’lerden farklı olarak İsviçre Kolektif Yatırım Programları Kanunu kapsamında bir fon sayılmıyorlar ve fon olarak FINMA onayına tabi değiller.
Satışta yatırımcı koruması, saklamada ayrı koşullar
FINMA, onaylı fonun doğrudan kripto satın almaya kıyasla satış aşamasında daha yüksek yatırımcı koruması sağladığını söylüyor. Finansal Hizmetler Kanunu’nun (FinSA) davranış kuralları uygulanacak; fon belgelerinde riskler açıkça anlatılacak. Kurum, kripto bağlantılı finansal araç sunan denetim altındaki kuruluşlardan özellikle uygunluk değerlendirmesine dikkat etmelerini ve fiyat oynaklığı ile kayıp ihtimalini müşteriye net biçimde açıklamalarını istiyor.
FINMA, saklama koşulları için 12 Ocak 2026’da yayımladığı rehbere atıf yapıyor. Ocak rehberi siber saldırı, özel anahtarların yetersiz korunması ve dış hizmet sağlayıcısına bağımlılık risklerini ele alıyor. Yurt dışında saklama kullanıldığında, saklayıcının iflası halinde varlıkların geri alınmasına ilişkin hukuki koşullar da incelenmek zorunda.
Rehberin kolektif yatırımlara ilişkin 3.3 bölümü, İsviçre fon varlıklarının kural olarak bir İsviçre saklama bankasında tutulmasını öngörüyor. Saklama uygun koşullarda başka bir kuruluşa devredilebilir; kripto varlıklar için eşdeğer ihtiyati denetim ve iflas halinde eşdeğer koruma gerekiyor. Devrin riskleri izahname ve temel bilgi belgesinde yatırımcıya açıklanmalı. Yeni ETF’nin saklama bankası ve varsa alt saklayıcısı henüz açıklanmadı.
FINMA’nın ocak açıklaması, müşteri kripto varlıklarının saklayıcının iflas masasına dahil olmamasını temel koşullardan biri olarak belirtiyor. Dış hizmet sağlayıcısı kullanılması, yetkili finans kuruluşunun sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor. Saklama ve iflas halinde varlıkların ayrılmasıyla ilgili hükümler, Bitcoin’in piyasa fiyatındaki düşüşlerden doğan zararı karşılamıyor.
SIX’in 15 Kasım 2022’de düzenleyip 16 Kasım’da yayımladığı resmî webinarın 37:44–38:25 bölümü, yatırımcının kripto varlığı kendisinin saklaması ile ETP üzerinden erişmesi arasındaki tercihi anlatıyor. Almanca kayıtta 2022’deki piyasa hizmetleri anlatılıyor.
Fon onayı Bitcoin’in fiyat riskini kaldırmıyor
FINMA, yüksek oynaklık nedeniyle yatırılan sermayenin değerinin önemli ölçüde düşebileceğini vurguluyor. Kurumun yazılı açıklamasındaki uyarı şöyle:
“Bitcoin yatırımları, onaylı bir ETF üzerinden yapılsa bile, yüksek risk taşımaya devam eder.”
FINMA, 20 Ekim 2026
FINMA’nın 20 Ekim’de resmî hesabından paylaştığı onay duyurusu:
FINMA — ilk doğrudan Bitcoin perakende fonu onayı
Gönderi, açtığınızda X üzerinden yüklenir.
