Pakistan faizi yüzde 12’ye yükseltti

Pakistan Merkez Bankası, enerji ve gıda zamlarının diğer fiyatları da yükseltmesini sınırlamak için para politikasını sıkılaştırdı. Banka büyüme tahminini korudu, ancak çatışma ve hava koşullarından kaynaklanan risklerin arttığını belirtti.

Pakistan Merkez Bankası (SBP), 26 Ekim’de politika faizini 50 baz puan artırarak yüzde 11,5’ten yüzde 12’ye çıkardı. Para Politikası Komitesinin açıklamasına göre on üyeden dokuzu artışa destek verdi. Yeni oran 27 Ekim’den itibaren geçerli olacak. Karar, eylül enflasyonunun beklentiyi aşmasının ve enerji fiyatlarının yüksek kalmasının ardından geldi.

SBP, Ortadoğu’daki çatışmanın şiddetlenmesi ve yakın zamanda çözülme ihtimalinin düşük görülmesi nedeniyle küresel enerji fiyatlarının yüksek seyrettiğini belirtti. Bankaya göre daha önce aldığı para politikası kararları ve mali disiplin dış şokun etkisini şimdiye kadar sınırladı; enflasyon görünümü ise önceki değerlendirmeye göre kötüleşti. Büyüme ve dış denge beklentileri büyük ölçüde değişmese de riskler arttı.

Enerji ve buğday fiyatları kararda etkili oldu

Eylülde tüketici fiyatları bir yıl öncesine göre yüzde 10,3 arttı. Enerji, buğday ve buğday ürünlerindeki zamlar, enflasyonun komitenin beklentisini aşmasında etkili oldu. Çekirdek enflasyon da yaklaşık yüzde 8,4 ile yüksek düzeyde kaldı. SBP, iç piyasadaki arz sorunlarını ve çatışmanın yeniden tırmanmasını fiyat baskısının iki temel kaynağı olarak gösterdi.

Komite, gıda ve enerji zamlarının insanların gelecekteki fiyatlara ilişkin beklentilerini yükseltmesinden, ardından diğer mal ve hizmetlerdeki fiyat artışlarının hızlanmasından endişe ediyor. Banka faizi artırarak beklentileri sınırlamayı ve arz şokunun diğer fiyatlara yayılmasını önlemeyi amaçlıyor. Son anketlerde tüketicilerin enflasyon beklentisi yükselirken işletmelerinki geriledi; iki kesimin güven göstergeleri ise zayıfladı.

SBP’nin orta vadeli enflasyon hedefi yüzde 5–7. Komite, politika faizini gelecekte beklenen enflasyonun yeterince üzerinde tutmak istiyor. Gelecekteki enflasyon için kesin bir oran veya yeni bir reel faiz eşiği açıklamadı. Jeopolitik gerilim, küresel emtia fiyatları, beklenmedik enerji tarifesi değişiklikleri, buğday fiyatlarındaki yeni artışlar ve kötü hava koşulları belirsizlik yaratıyor.

Büyüme tahmini korundu, riskler arttı

Banka, 2026–2027 mali yılı için reel büyüme tahminini yüzde 3,5–4,5 aralığında tuttu. Büyük ölçekli imalat üretimi temmuz–ağustos döneminde yıllık yüzde 1,9 arttı; önceki mali yılın son çeyreğindeki artış yüzde 0,4’tü. Çimento ve petrol ürünleri satışları, özel sektör kredileri, satın alma yöneticileri endeksi, gece ışıkları ve azot dioksit emisyonlarına ilişkin uydu verileri de SBP’ye göre toparlanmaya işaret ediyor.

Yazlık ekinler için ilk resmî tahminler beklenenden iyi geldi. Bilgi ve iletişim teknolojileri ihracatı, ithalat hacmi ve hizmet şirketlerinin güveni de hizmetlerde kademeli iyileşme gösteriyor. Pakistan İstatistik Bürosunun önceki mali yıl için revize ettiği yüzde 3,7’lik büyüme, ilk tahmine yakın kaldı. Komite, yeni mali yıl tahmini için çatışmanın daha da şiddetlenmesini ve El Niño koşullarının ağırlaşmasıyla oluşabilecek iklim zararlarını risk olarak sıraladı.

İlk mali çeyrekte cari açık 874 milyon dolar oldu. Pirinç, yüksek katma değerli tekstil ve hizmet ihracatı toparlanırken SBP işçi dövizlerinin önceki tahminini aşmasını bekliyor. İthalat ise ekonomik toparlanma ve fiyat artışlarıyla, özellikle enerji dışı ürünlerde hızla yükseliyor. Komite yıllık cari açık tahminini GSYH’nin yüzde 0–1’i aralığında korudu. Devam eden döviz alımlarıyla yaklaşık 21,5 milyar dolarda kalan SBP rezervleri üç aylık ithalatı karşılıyor; banka daha yüksek finansman girişleriyle rezervlerin artmasını bekliyor. Pahalı emtia, sıkılaşan küresel finansman ve arz kısıtları beklentiyi bozabilir.

Vergi gelirleri ilk çeyrekte yıllık yüzde 7 arttı ve hedefi 33 milyar Pakistan rupisi aştı. SBP, bütçeye aktardığı kâr ve sınırlı harcamalar sayesinde hem toplam bütçenin hem de faiz dışı bütçenin fazla verdiğini değerlendiriyor. Banka ayrıca IMF ile personel düzeyinde anlaşmaya varıldığını bildirdi. Komite, artan dış şoklara karşı vergi tabanının genişletilmesini, mali disiplinin sürmesini ve yapısal reformların hızlandırılmasını istedi.

Krediler için yüzde 12 ne anlama geliyor?

Yüzde 12, bankaların bütün kredilere uygulayacağı ortak bir müşteri faizi değil. SBP’nin para politikasının aktarımına ilişkin açıklaması, faiz kararının önce repo ve bankalar arası KIBOR gibi piyasa oranlarını, ardından kredi ve mevduat koşullarını etkilediğini anlatıyor. KIBOR, hane ve işletme kredileri için kullanılan referanslardan biri. Müşteriye sunulan oran, bankaya, ürüne ve kredi sözleşmesinin koşullarına bağlı.

Karar öncesi verilere göre SBP, özel sektör kredilerinin yıllık yüzde 14,1 arttığını; işletme sermayesi, sabit yatırım ve tüketici finansmanında artış görüldüğünü bildirdi. Başlıca borçlanan sektörler tekstil, toptan ve perakende ticaret ile tarımdı. Geniş para arzındaki yıllık artış da 28 Ağustos’taki yüzde 11,4’ten 9 Ekim’de yüzde 12,7’ye çıktı. Banka, bütçenin bankacılık sisteminden daha az net borçlanmasının özel sektöre kredi vermek için alan açtığını belirtti.

Bir sonraki faiz toplantısı 14 Aralık’ta

SBP’nin resmî takviminde bir sonraki para politikası toplantısı 14 Aralık 2026 olarak yer alıyor. Banka, beklenmedik gelişmelerde takvimin değişebileceğini belirtiyor. 26 Ekim kararının tutanakları için 20 Kasım’da biten hafta gösteriliyor; banka bir sonraki toplantıda faizi hangi yönde değiştireceğini açıklamadı.

SBP’nin karar paylaşımı aşağıda. Bankanın 26 Ekim’de yayımladığı 35 dakikalık para politikası basın toplantısı kaydı da kararın sunulduğu etkinliği izlemek isteyenlere açık.