Çin Merkez Bankası, dolar başına günlük yuan referansını 6,7180’den 6,7162’ye indirdi. Bankalar piyasada farklı fiyatlardan işlem yapabiliyor; Çin içindeki dolar/yuan spot işlemlerinde referansın yüzde 2 altı ve üstü sınır kabul ediliyor.
Çin Merkez Bankası (PBOC), 26 Ekim Pazartesi günü dolar/yuan referansını 6,7162 olarak belirledi. Bankanın yetkilendirdiği Çin Döviz Ticaret Sistemi’nin (CFETS) resmî duyurusundaki kur, 23 Ekim Cuma gününün 6,7180 düzeyinden 0,0018 yuan aşağıda. Bir dolar için daha az yuan gerektiğinden, günlük referans yuan lehine 18 pip güçlendi.
CFETS günlük kuru Pekin saatiyle 09.15’te, Türkiye saatiyle 04.15’te yayımlıyor. Merkez bankası aynı duyuruyu kendi sitesine Pekin saatiyle 09.25.15’te ekledi. Karşılaştırmada 23 Ekim’in kullanılmasının nedeni, önceki iş gününün cuma olması.
18 piplik değişim ne anlama geliyor?
Dolar/yuan kotasyonunda bir pip 0,0001 yuanı ifade ediyor. Dolar başına gereken yuan, 6,7180’den 6,7162’ye inerken yaklaşık yüzde 0,0268 azaldı. Hesap iki günlük referansı karşılaştırıyor; yatırımcının getirisi ise yuanı hangi fiyattan alıp sattığına bağlı.
| Ölçüm | Kur | Tarih ve saat |
|---|---|---|
| Önceki günlük referans | 6,7180 | 23 Ekim, 09.15 Pekin |
| Yeni günlük referans | 6,7162 | 26 Ekim, 09.15 Pekin |
| Önceki spot kapanış göstergesi | 6,6711 | 23 Ekim, 16.30 Pekin |
| Spot alış / satış kotasyonu | 6,6690 / 6,6691 | 26 Ekim, 14.09 Pekin / 09.09 TSİ |
CFETS’nin piyasa ekranında 26 Ekim Pekin saatiyle 14.09’da görülen alış ve satış teklifleri arasındaki fark 0,0001 yuan, yani bir pipti. Tablodaki 6,6690 ve 6,6691 kotasyonları, o anki teklifleri; 6,6711 ise cuma gününün 16.30 kapanışını gösteriyor. Bankalar gün içindeki işlemleri 6,7162’ye sabitlemiyor.
FXStreet’in 26 Ekim aktarımında Reuters’a atfedilen referans tahmini 6,6691 olarak yer aldı. Açıklanan 6,7162, tahminin 0,0471 yuan, yani 471 pip üzerinde kaldı. PBOC yuanı cuma gününe göre daha güçlü, aktarılan tahmine göre ise daha zayıf bir seviyede belirledi. Reuters’a atfedilen sayı sabahki referansa yönelik beklenti; 14.09’da görülen aynı sayı ise piyasadaki satış teklifi.
Günlük referans nasıl hesaplanıyor?
CFETS’nin açıkladığı yönteme göre her iş günü piyasa açılmadan önce piyasa yapıcı bankalardan fiyat alınıyor. Bankalar önceki günün bankalar arası kapanışını, döviz arz ve talebini, başlıca para birimlerinin hareketini dikkate alıyor. CFETS en yüksek ve en düşük teklifleri dışarıda bırakıp kalanların ağırlıklı ortalamasını hesaplıyor.
CFETS, bankaların işlem hacmi ve piyasa yapıcılık performansı gibi göstergelere göre her teklife farklı ağırlık veriyor. Önceki kapanış hesabın girdilerinden biri; kalan banka teklifleri de eşit ağırlıkla ortalamaya alınmıyor. 26 Ekim duyurusunda tek tek banka teklifleri ve o gün uygulanan ağırlıklar yayımlanmadı.
“En yüksek ve en düşük teklifleri dışarıda bırakır.”
Yüzde 2’lik bant hangi işlemleri kapsıyor?
Çin’de bankalar, dolar/yuan spot işlemlerini günlük referansın yüzde 2 altı ile yüzde 2 üstü arasındaki fiyatlardan yapabiliyor. 6,7162’nin 0,98 ve 1,02 ile çarpılması, dört ondalığa yuvarlandığında 6,5819 ve 6,8505 sınırlarını veriyor. Daha düşük dolar/yuan kotasyonu daha güçlü yuanı, daha yüksek kotasyon daha zayıf yuanı gösteriyor.
CFETS’nin 30 Aralık 2022 tarihli işlem saatleri düzenlemesi uyarınca spot işlemler 3 Ocak 2023’ten beri Pekin saatiyle 09.30’dan ertesi gün 03.00’e kadar sürüyor. Bankalar seans boyunca o işlem gününün 09.15 referansını ve bandını kullanıyor. CFETS kapanış göstergesini yine 16.30’da yayımlıyor; işlemler daha sonra da devam ediyor.
Bant, fiyat tahmini değildir. Bankalar arası spot işlemler belirlenen sınırların içinde kalmalıdır. Kurun gün içinde hangi yöne gideceği veya sınırlara ulaşıp ulaşmayacağı belirsizdir. Müşterinin ödeyeceği fiyat ve ek maliyetler de bankasının teklifine bağlıdır. Günlük kur duyurusu, yeni bir faiz kararı ya da bankanın döviz alıp sattığının kaydı değildir.
Yuan, Çin içindeki piyasada CNY, Çin dışındaki piyasada CNH koduyla fiyatlanıyor. Fed ekonomisti Bastian von Beschwitz’in 30 Ağustos 2024 tarihli çalışması, offshore yuanın aynı işlem bandına tabi olmadığını açıklıyor. Çin içindeki ve dışındaki piyasalarda yuanın fiyatı bu nedenle birbirinden farklı olabiliyor.
Euro, yen ve lira kurları nasıl okunmalı?
26 Ekim resmî duyurusunda bir euro 7,5047 yuan, 100 Japon yeni 4,2662 yuan ve bir sterlin 8,9505 yuan olarak yer aldı. Önceki iş gününde karşılıklar sırasıyla 7,5140, 4,2793 ve 8,9749 yuan idi. Japon yeni için verilen tutar 100 yenin karşılığı.
Türk lirasında ise bir yuanın kaç lira ettiği açıklanıyor: bir yuanın karşılığı 7,43160 TL; 23 Ekim’de 7,42369 TL idi. CFETS’nin lira için açıkladığı referans da Çin’in bankalar arası piyasasına ait. Türkiye’deki bankalar müşterilerine kendi alış ve satış fiyatlarını verir. Yuanın dolar, euro ve lira karşısındaki günlük değişimleri farklı yönlerde ve oranlarda gerçekleşebilir.
