Rupi içeren sözleşmelerde belge ve yeniden işlem açma kuralları sıkılaştırıldı. Petrol şirketlerinin dolar ihtiyacı için de 12 Ekim’de ayrı bir pencere açılacak.
Hindistan Merkez Bankası (RBI), 10 Ekim’de yayımladığı iki genelgeyle rupi bağlantılı döviz türevlerinde belge muafiyeti eşiğini 100 milyon dolardan 5 milyon dolara indirdi. Bazı işlemler için de nakit rezerv yükümlülüğü getirdi. Banka, düzenlemeleri duyurduğu açıklamasında amacını döviz piyasasının düzenli işlemesini sağlamak olarak belirtti.
RBI, üç gün önce 7 Ekim’deki faiz toplantısında repo faizini yüzde 5,50’ye yükseltmişti. Yeni genelgeler ise şirketlerin ve yetkili kuruluşların kur riskinden korunmak için yaptıkları işlemleri düzenliyor.
Belge eşiği 5 milyon dolara indi
25 sayılı genelgeye göre, sözleşmeye bağlanmış işlemlerden doğan kur riskinden korunmak için açılan türev pozisyonlarda belge muafiyeti eşiği 100 milyon dolardan 5 milyon dolara indirildi. Limit, bütün yetkili döviz kuruluşlarındaki açık pozisyonların toplamına uygulanıyor; her kuruluş için ayrı bir hak oluşturmuyor.
Borsada işlem gören rupi bağlantılı döviz türevlerinde de aynı eşik 5 milyon dolar oldu. Hesapta bütün ilgili döviz çiftleri ve tanınmış borsalardaki uzun ya da kısa pozisyonlar birlikte dikkate alınıyor. Değişiklik, tüm döviz işlemlerini 5 milyon dolarla sınırlayan genel bir alım satım yasağı değil; dayanak riski belgelemeye ilişkin kolaylığı daraltıyor.
Yetkili kuruluşlar müşterilerinden, aynı riske karşı başka bir kuruluşta da koruma sözleşmesi yapılmadığını belirten beyan alacak. Risk farklı kuruluşlara bölünmüşse daha önce bağlanan tutarlar beyanda gösterilecek. Kuruluşların uyumu doğrulayan belgeleri en az iki yıl saklaması gerekiyor.
Karar sonrasında iptal edilen rupi bağlantılı türev sözleşmeleri yeniden açılamayacak. Yasak, hem teslimli hem teslimsiz işlemleri kapsıyor. Vadesi dolan sözleşmelerin mevcut kurallara uygun biçimde yenilenmesine izin veriliyor. Genelge derhal yürürlüğe girdi.
Yüzde 20 rezerv kimleri kapsıyor?
26 sayılı genelge, cari işlemlerden doğan kur riskinden korunmak amacıyla rupi karşılığında döviz satın alınan ve nominal değeri (sözleşme tutarı) 2 milyon dolar eşdeğerini aşan türev sözleşmeler için Döviz Risk Rezervi (FERR) getiriyor. Rezervi müşteri değil, yetkili döviz kuruluşu RBI nezdinde tutacak.
Tutar, her sözleşmenin nominal değerinin rupi karşılığının yüzde 20’si. Nakit olarak günlük bazda bulundurulacak ve sözleşme sona erene kadar korunacak. Kuruluşlar rezerv bilgilerini bankanın CIMS sistemi üzerinden her gün bildirecek.
İki farklı dolar eşiği var. 5 milyon dolar belge kolaylığının sınırı; 2 milyon dolar ise belirli sözleşmelerde rezerv yükümlülüğünü başlatan sınır. Rezerv, sözleşme tutarından kesilen yüzde 20’lik bir vergi olarak tanımlanmıyor.
Rezerv şartı, genelge yayımlandıktan sonra yapılan sözleşmelere uygulanacak. Müşterinin işlemi bir veya birden fazla kuruluş arasında bölerek yükümlülükten kaçınması ihlal sayılacak.
Petrol şirketlerine dolar penceresi 12 Ekim’de açılacak
RBI, aynı gün yayımladığı ayrı bir duyuruda üç kamu petrol şirketinin günlük dolar ihtiyacının tamamını karşılayacak özel bir pencere açacağını da bildirdi. Indian Oil Corporation, Hindustan Petroleum Corporation ve Bharat Petroleum Corporation’a dolar satışı belirlenmiş bankalar üzerinden yapılacak.
Uygulama 12 Ekim Pazartesi başlayacak ve yeni bir duyuruya kadar sürecek. Açıklamada günlük satış tutarı veya toplam bir üst limit verilmedi.
