Yüksek enerji maliyetleri ve hizmetlerde süren fiyat artışları, Avustralya Merkez Bankası’nı yeniden faiz artırmaya yöneltti. Banka, konut fiyatları düşerken enflasyonun hedefe dönüşünün gecikeceğini öngörüyor.
Avustralya Merkez Bankası (RBA), 3 Kasım 2026’da politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4,60’tan yüzde 4,85’e yükseltti. Kurulun açıklamasına göre altı üye artıştan yana oy kullandı, üç üye ise faizin değişmemesini istedi. Yeni oran 4 Kasım’da yürürlüğe girecek.
RBA, şubat, mart, mayıs ve eylüldeki kararlarının ardından 2026’da beşinci kez faiz artırdı. KriptoMeta’nın resmî faiz tablosundan hesapladığı toplam artış 125 baz puan, yani 1,25 yüzde puan. Yıl başında oran yüzde 3,60’tı. Yüzde 4,85, 2008’den beri en yüksek politika faizi olacak; 2010–2011 dönemindeki tepe yüzde 4,75’ti.
Enflasyon hedefe daha geç dönecek
Kurul, fiyat artışlarının ekonominin geniş bir bölümünde sürdüğünü belirtti. Orta Doğu’daki çatışmalar yakıt ve diğer emtia maliyetlerini yükseltti. Bankaya göre Avustralya’da talep, işletmelerin üretim kapasitesini önceki tahminlerden daha fazla zorluyor. Şirketler artan maliyetlerinin bir bölümünü satış fiyatlarına yansıtıyor. Yapay zekâ yatırımları hem talebi hem teknoloji ürünlerinin fiyatlarını artırıyor.
Bankanın kasım ayı ekonomik görünümüne göre eylül çeyreğinde tüketici fiyatları bir yıl öncesine kıyasla yüzde 3,9 arttı. RBA, yıllık enflasyonun 2026 sonunda yüzde 4,5 olmasını bekliyor; ağustostaki tahmini yüzde 3,6’ydı. Hizmet fiyatları da hızla artıyor; bankaya göre enflasyonu yüksek tutan maliyetler yakıtla sınırlı değil.
RBA, enflasyonun yüzde 2–3 hedef aralığının üst sınırına ancak 2027 sonlarında döneceğini öngörüyor. Önceki tahmininde hedefe yaklaşık üç çeyrek daha erken ulaşılmasını bekliyordu. Hedef aralığının ortası olan yüzde 2,5’e ulaşılması ise 2028 ortasında bekleniyor. Kurul, insanların ve işletmelerin yüksek enflasyonun süreceğini düşünmeye başlamasından da kaygı duyuyor. Faiz artışında bu beklentinin kalıcılaşmasını önleme amacı etkili oldu.
| Gösterge | 2026 sonu | 2027 sonu | 2028 sonu |
|---|---|---|---|
| Yıllık tüketici enflasyonu | %4,5 (%3,6) | %2,7 (%2,6) | %2,4 (%2,4) |
| Yıllık GSYH büyümesi | %1,6 (%1,4) | %1,3 (%1,6) | %1,5 (%1,8) |
| İşsizlik oranı | %4,7 (%4,5) | %4,9 (%4,7) | %5,1 (%4,8) |
Tablodaki enflasyon ve büyüme oranları aralık çeyreğinin bir yıl öncesine göre değişimini, işsizlik oranları ise çeyrek ortalamasını gösteriyor. Büyüme oranı, yılın tamamının ortalaması değil. RBA, tahminlerini 28 Ekim’de tamamladı. Hesaplarda o tarihteki piyasa faiz beklentilerini kullandı; kurul gelecekte o oranları uygulama sözü vermedi.
Konut fiyatları düşüyor, işsizlik artıyor
Konut fiyatları eylülde, marttaki zirvesinin yaklaşık yüzde 5 altına indi. Banka, faiz artışlarıyla birlikte bütçede yapılan vergi değişikliklerinin de düşüşte rol oynadığını belirtiyor. Konutların değer kaybetmesi ve daha az alınıp satılması, hanelerin harcamalarını ve yeni konut yatırımlarını yavaşlatıyor.
Çalışan sayısı artmaya devam etti, ancak iş gücüne katılanların sayısı daha hızlı yükseldi. RBA, geçim maliyetleri nedeniyle daha fazla kişinin iş aradığını ve eylül çeyreği ortalama işsizlik oranının yüzde 4,6’ya çıktığını bildirdi. Banka, büyüme zayıfladıkça işsizliğin 2028 sonunda yüzde 5’in biraz üzerine çıkmasını bekliyor; tahmin ağustosa göre yaklaşık çeyrek puan daha yüksek.
Şirketlerin veri merkezi inşaatı başta olmak üzere yaptığı yatırımlar yakın vadede ekonomiyi destekliyor. RBA, güçlü yatırımları dikkate alarak 2026 sonu büyüme tahminini yükseltti. Buna karşılık hanelerin harcamaları, ihracat ve kamu talebi zayıflıyor. Banka, ekonominin gelecek yıl üretim potansiyelinden daha yavaş büyümesini, talepteki yavaşlamanın da fiyat artışlarını sınırlamasını bekliyor.
Tahminler, petrol fiyatlarının mevcut yüksek seviyelerinden gerileyeceği varsayımına dayanıyor. Orta Doğu’da arz kesintilerinin uzaması ve firmaların maliyet artışlarını fiyatlara daha fazla yansıtması enflasyonu yukarı çekebilir. Buna karşılık konut fiyatlarıyla harcamaların beklenenden sert düşmesi, büyümeyi ve enflasyonu bankanın tahmininin altına indirebilir.
Faiz artışı kredilere nasıl yansıyacak?
RBA’nın belirlediği oran, bankaların birbirlerine teminatsız gecelik borç verirken uyguladığı faiz için hedeftir. RBA’nın açıkladığı işleyişe göre gecelik faiz değiştikçe bankaların borçlanma maliyetleri de değişiyor; bankalar mevduat ve kredi oranlarını buna göre yeniden belirleyebiliyor. Bankalar farklı maliyetlerle fon buluyor ve müşteri kazanmak için rekabet ediyor; kredi ve mevduat faizlerini de farklı tarihlerde, farklı miktarlarda değiştirebiliyorlar.
Değişken faizli kredi kullanan kişi, bankası oranı artırırsa daha fazla faiz ödeyebilir. Sabit faizli kredide ise sözleşmedeki sabit oran, kararlaştırılan süre boyunca geçerli kalır. Tasarruf sahiplerinin alacağı faiz de bankalarının sunduğu orana bağlıdır. RBA, harcama ve yatırım kararlarının değişmesinin zaman aldığını, bu nedenle ekonomik faaliyet ve enflasyon üzerindeki etkinin daha geç ortaya çıktığını belirtiyor.
Kurul sonraki faiz kararlarını yeni verileri, büyüme ve enflasyon beklentilerini ve riskleri değerlendirerek verecek. Resmî takvimdeki sonraki toplantı 7–8 Aralık’ta yapılacak. Kurul aralık kararı için belirli bir oran taahhüt etmedi.
